en
Menu
Logo Galerii Arsenał

FOGHORN. Wątek transformacji w pracach z Kolekcji II Galerii Arsenał

15.03.2019 - 05.05.2019 / 18:00

FOGHORN. Wątek transformacji w pracach z Kolekcji II Galerii Arsenał

15.03.2019 - 05.05.2019
Otwarcie: Otwarcie: 15.03.2019 / 18:00
Miejsce: Miejsce: Galeria Arsenał elektrownia, ul. Elektryczna 13 (wejście od ul. Świętojańskiej)
Artyści: Artyści: Paweł Althamer, Vahram Aghasyan, Azorro (Oskar Dawicki, Igor Krenz, Wojciech Niedzielko, Łukasz Skąpski), Babi Badalov, Mirosław Bałka i Katarzyna Krakowiak, Alicja Bielawska, David Chichkan, Oskar Dawicki, Krisztina Erdei, Jakup Ferri, Elżbieta Jabłońska, Ryszard Grzyb, Katarzyna Józefowicz, Katarzyna Kozyra, Volodomyr Kuznetsov, Zbigniew Libera, Magisters (Hubert Czerepok, Zbigniew Rogalski), Deimantas Narkevičius, Anna Okrasko, Dan Perjovschi, Józef Robakowski, Robert Rumas, Wilhelm Sasnal, Jadwiga Sawicka, Monika Sosnowska, Paweł Susid, Slaven Tolj, Piotr Uklański, Julita Wójcik, Piotr Wysocki
Kuratorka: Kurator: Monika Szewczyk
Współpraca: Współpraca: Eliza Urwanowicz-Rojecka
A+
A-
(…) Kolekcja II Galerii Arsenał w Białymstoku (…) spełnia wszystkie warunki, by mogła być określona mianem kolekcji. Jednak podobnie jak inne zbiory sztuki najnowszej, w których znalazły się prace problematyczne z punktu widzenia tradycyjnego kolekcjonerstwa artystycznego – wideo na nośnikach cyfrowych, archiwa projektów, rekwizyty wykorzystywane w performance’ach, instalacje czy filmy – prowokuje do przywołania zadawanego przez badaczy pytania, czy aby wciąż jest to jeszcze kolekcja? . Rozważania na temat współczesnych praktyk kolekcjonerskich prowadzą jednak nie tyle do ostatecznego rozstrzygnięcia tego problemu (które wydaje się niemożliwe), co raczej do dokonującego się obecnie przedefiniowania i znaczeniowego poszerzenia pojęcia zbioru sztuki. Kolekcja II, gromadząca prace powstałe w większości po 1989 r., może służyć za ilustrację licznych wyzwań, jakie sztuka najnowsza stawia przed kolekcjonerem. Wynikają one zarówno z charakteru współczesnych działań artystycznych, jak też z obiektywnych problemów finansowych i środowiskowych, stojących przed twórcami kolekcji publicznych. Założenia przyświecające jej tworzeniu, zgodnie z którymi ma ona zapewnić odbiorcom możliwie wszechstronne i obiektywne zapoznanie się ze sztuką powstającą po 1989 r., znajdują odzwierciedlenie w ogólnej wizji zbioru, wytyczającej perspektywy jego rozwoju i dyktującej decyzje o kolejnych zakupach.

(…)

Dobór dzieł do Kolekcji II skłania do zastanowienia się, jaki obraz sztuki najnowszej wyłania się z zaproponowanego przez Monikę Szewczyk - kuratorkę zestawu. Nie chodzi tu o stopień reprezentatywności zbioru wobec całości zachodzących współcześnie zjawisk artystycznych – kształtowanie kolekcji z zamiarem pełnego odzwierciedlenia tego obszaru kultury byłoby postulatem utopijnym. Selekcja prac jest zabiegiem koniecznym, a ich wybór, dokonywany z perspektywy profilu kolekcji, nie musi prowadzić do zawężonego i nieadekwatnego ujęcia współczesnych tendencji w sztuce. Służy przede wszystkim wydobyciu węzłowych problemów, stanowiących przedmiot refleksji artystów, i zbudowaniu ich konstruktywnej syntezy. Na Kolekcję II można więc spojrzeć przez pryzmat obecnych w jej obrębie narracji, które przeplatają się na różnych poziomach, tworząc sieć powiązanych ze sobą wątków. Ich zaakcentowaniu służą organizowane cyklicznie wystawy kolekcji.
O różnorodności zbioru Arsenału pisano już wcześniej, wskazując na obecność w nim prac artystów z nurtu tzw. sztuki krytycznej – Katarzyny Kozyry, Zbigniewa Libery, Zofii Kulik, Doroty Nieznalskiej czy Grzegorza Klamana; zwracano też uwagę na spory zbiór malarstwa bezprzedmiotowego. Spróbujmy zatem prześledzić inne aspekty kolekcji, zwłaszcza wyraźnie rysujące się zagadnienia problemowe, ilustrując je wybranymi pracami. Jedna z ważniejszych narracji czytelnych w Kolekcji II skupia się na skutkach transformacji ustrojowej. Z myślą o pogłębieniu tego wątku kolekcję uzupełniono o kilka prac artystów pochodzących z dawnego bloku wschodniego oraz byłej Jugosławii, co pozwala porównać indywidualne i społeczne doświadczenia związane z przemianami systemowymi w tych państwach. Moment przełomu dosłownie i prozaicznie pokazuje Józef Robakowski. Grupa Azorro i Jakup Ferri z ironią przyglądają się skomplikowanej tożsamości mieszkańców krajów postsowieckich – próbujących w nowych realiach określić się wobec Zachodu, do którego aspirują. Deimantas Narkevičius i Julita Wójcik mierzą się z kłopotliwym dziedzictwem komunizmu, demitologizują sowieckie utopie technologiczne oraz socjalistyczne interpretacje architektury modernistycznej. Volodymyr Kuznetsov przełomowe lata pokazuje przez pryzmat handlu przygranicznego, a w jego pracy moc reprezentowania epoki przemian mają wszechobecne tandetne rzeczy z bazaru, którym artysta nadaje status obiektów historycznych.

(…)
 
Kolekcja II daje możliwość wielu interpretacji: składające się na nią prace w nowych relacjach i kontekstach tworzą odmienne jakości, ujawniają kolejne problemy, niedostrzegalne w innych konfiguracjach. To w znacznej mierze przesądza o jej charakterze zbioru otwartego, w którym poszczególne wątki rozrastają się jak kłącza, a każde zakupione dzieło jest nie tylko kolejnym elementem struktury, ale wnosi własne znaczenia, nadając nowy wymiar toczącym się w jej ramach dyskusjom.
 
Tekst opublikowany w książce I. Kopania, „Zbiór otwarty. Prace z Kolekcji II Galerii Arsenał w Białymstoku”, Białystok 2012