Kurdyjska scena artystyczna rozwija się w szczególnie trudnych warunkach politycznych i ekonomicznych. Trwająca od dłuższego czasu presja neoliberalnej ekonomii, niezrealizowane marzenia o własnym państwie, liczna międzynarodowa diaspora kurdyjska oraz charakteryzujący tę scenę brak doświadczenia przełomu konceptualnego mają znaczący wpływ na życie społeczne i istotne postawy artystyczne.
Tytuł wystawy – „Niech poprzedza cię płomień” – odnosi się do historii spalenia przez artystów prac malarskich na ulicy irackiego miasta Sulejmania* w latach 90., gdy wielu twórców starszego pokolenia opuściło już kraj, a młodsza generacja przeczuwała wyczerpanie się dotychczasowego języka sztuki wobec geopolitycznego usytuowania kraju, targanego wojnami i powstaniami. Ta dramatyczna manifestacja była poniekąd zapowiedzią przełomu artystycznego polegającego zerwaniu z kontynuacją tradycji modernistycznej, szukaniu inspiracji w praktykach życia codziennego i posługiwaniu się wernakularnym językiem wizualnym.
Ważnym elementem wystawy jest transformacja emocjonalna związana z przeżywaniem historii i zmiennymi ścieżkami pamięci indywidualnej oraz zmiany obyczajowe i społeczne po II wojnie w Zatoce Perskiej. Wypracowywanie nowego języka sztuki w kraju przeoranym wojnami i doświadczeniami walki społeczeństwa o przetrwanie ekonomiczne jest szczególnie trudne, ale przyniosło szereg bardzo ważnych prac i postaci sceny artystycznej. Badania do wystawy trwały wiele lat, począwszy od 2007 roku, m.in. dzięki warsztatom prowadzonym w irackiej części Kurdystanu przez polską kuratorkę Anetę Szyłak i międzynarodowo rozpoznanego artystę kurdyjskiego mieszkającego w Berlinie Hiwę K – w których większość uczestników niniejszej wystawy brała aktywny udział.
Artyści zaproszeni do wystawy należą do pokolenia trzydziesto- i czterdziestolatków, w większości mieli możliwość studiowania za granicą, głównie w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Skandynawii. Część z nich wróciła z zagranicy i uczy w szkołach artystycznych, część pozostała w diasporze. W gronie zaproszonych artystów znajdują się między innymi: Hiwa K (Berlin), Sherko Abbas (Manchester), Kani Kamil (Manchester), Shirwan Fatih (Sulejmania), Rebeen Hamarafiq (Sulejmania), Rozhgar Mustafa (Sulejmania), Sakar Sleman (Sulejmania), Walid Siti (Londyn), Halgurd A. Baram (Sulejmania)
Na wystawę składa się szereg instalacji multimedialnych, prace rzeźbiarskie, rysunkowe i fotografie, które wypełnią przestrzeń białostockiej Galerii Arsenał elektrownia wielowymiarową, emocjonalną narracją o wyjątkowym przekazie kulturowym i politycznym.
Aneta Szyłak
* Posługujemy się nazwą Sulejmania, ponieważ podawany przez „Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata” (wyd. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Warszawa 2019) zapis As-Sulajmanijja ma pochodzenie arabskie, przez co jest odbierany przez Kurdów jako obraźliwy. Kurdyjski zapis nazwy miasta to: Slêmanî.
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE
Galeria Arsenał elektrownia ul. Elektryczna 13, Białystok (wejście od ul. Świętojańskiej)
26.06.2020 (piątek), godz. 18 Otwarcie wystawy NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ W trakcie wernisażu odbędzie się projekcja wideo performansu muzycznego WHEN THE WILD INSTRUMENTS SING. Artyści biorący udział w performansie: Khabat Abas, Sherko Abbas, Hardi Kurda
12.07.2020 (niedziela), godz. 13 Oprowadzanie w języku białoruskim po wystawie Przewodniczka: Alina Wawrzeniuk 16.07.2020 (czwartek), godz. 19 Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz.1
23.07.2020 (czwartek) godz. 19 Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz. 2
25.07.2020 (sobota), godz. 13 Oprowadzanie w polskim języku migowym po wystawie Przewodnik: Daniel Kotowski
30.07.2020 (czwartek), godz. 19 Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz.3
2.08.2020 (niedziela), godz. 13 Oprowadzanie w języku angielskim po wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ Przewodniczka: Katarzyna Bondaruk-Augustyńczyk
11–12.07; 25–26.07.2020 (sobota – niedziela), godz. 11–12; 12–13 Warsztaty SEPPO ONLINE dla licealistów i studentów towarzyszące wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ Prowadzenie: Katarzyna Kida, Justyna Kołodko-Bietkał, Izabela Liżewska, Eliza Urwanowicz-Rojecka, Justyna Zieniuk Zapisy grup: j.zieniuk@galeria-arsenal.pl Prosimy o podanie w tytule maila preferowanej daty i godziny warsztatów. Warunkiem udziału w warsztatach jest otrzymanie maila zwrotnego z danymi umożliwiającymi zalogowanie się i rozpoczęcie warsztatów online. Liczba miejsc ograniczona. Udział bezpłatny
Informacje i dokumentacja wydarzeń towarzyszących wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ są dostępne na stronie www.sztukakurdystanu.com
Podczas wszystkich wydarzeń w Galerii Arsenał przestrzegane są zalecenia lokalnej agencji zdrowia publicznego związane z rozprzestrzenianiem się COVID-19
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
"Sztuka współczesna w Kurdystanie" wykład Anety Szyłak
Oprowadzanie kuratorskie
_plakat_block.jpg)
