en
Menu
Logo Galerii Arsenał

Dominik Lejman, Male spektakle, Iguana

Dominik Lejman, Male spektakle, Iguana

A+
A-
Dominik Lejman, Małe spektakle, 2003, wideo, 23 min.
Praca podarowana Galerii Arsenał przez artystę

Małe spektakle – Iguana, 2003, fotografia cyfrowa, 89 x 120 cm.
Praca podarowana Galerii Arsenał przez artystę.

Film Dominika Lejmana jest dokumentacją projektu Małe Spektakle, zrealizowanego w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku i nawiązującego do przedsięwzięcia „Sztuka w szpitalach Europy”, w które zaangażowany był artysta. Videofreski, przestawiające barwne, egzotyczne zwierzęta, rzutowane z projektora na ściany i posadzki szpitalnych oddziałów, Lejman pokazywał w kilku miejscach, poza Białymstokiem także w Cleveland, Nowym Jorku i Warszawie. Odbiorcom, małym pacjentom szpitali pediatrycznych, praca z pewnością pomagała oswoić i ocieplić opresyjną przestrzeń szpitala. Projekcjom towarzyszyły warsztaty, w trakcie których dzieci rysowały pojawiające się w różnych miejscach zwierzęta, tworząc tym samym własną i nieco bardziej przyjazną topografię kliniki, jak też na nowo określając swoje relacje zarówno ze szpitalnymi salami i korytarzami, jak też zwierzętami.

 

Materiał wykorzystany w Małych spektaklach nakręcony został zimą w ogrodzie zoologicznym. Dominik Lejman podchodzi do zapisu filmowego w sposób możliwie najbardziej minimalistyczny i ascetyczny, zarejestrowanego obrazu nie stara się w żaden sposób porządkować czy interpretować. Powstały w ten sposób materiał nabiera właściwych znaczeń dopiero dzięki procesowi dekontekstualizacji. Sfilmowane motywy, obrazy bądź sytuacje artysta umieszcza w nowym, niewłaściwym dla nich kontekście. W przypadku egzotycznych flamingów, iguan czy tygrysów przestrzeń, w której zostały umieszczone, była zbliżona pod względem znaczeniowym do tej, w której zostały zarejestrowane. Ogród zoologiczny i szpital to miejsca pod pewnymi względami podobne: obydwie przestrzenie to przestrzenie poddane kontroli, o ograniczonym dostępie, miejsca badań i obserwacji. Sytuacja zwierząt, jak i pacjentów to sytuacja odpowiednio niewoli i podporządkowania. W zimowym ogrodzie egzotyczne ptaki i koty mają do dyspozycji kilka metrów kwadratowych wolnej przestrzenie, co odpowiada szerokości długiego co prawda, ale ograniczonego klinicznego korytarza.

 

Mimo tego, że videofreski Dominika Lejmana wydają się mieć wymiar dekoracyjny, to jednak dekoracją nie są. Zwierzęta przeniesione zostały do szpitala w skali zbliżonej do skali rzeczywistej. Nawarstwienie dwóch kontekstów – kontekstu zoo i kontekstu kliniki – tworzy nowe znaczenia, dzięki którym projekcja ma szczególną siłę oddziaływania. Obecność egzotycznych zwierząt w przestrzeni szpitala wytrąca z rzeczywistości i utartych schematów myślenia, pokazuje, że coś jest nie tak, jak być powinno. Sztuka po raz kolejny okazuje się być dobrym narzędziem krytyki rzeczywistości, a także – co w kontekście Małych spektakli najważniejsze – doskonałym medium terapeutycznym. 

 

Izabela Kopania

Katalog prac

Artyści