en
Menu
Logo Galerii Arsenał

Jakup Ferri, Artysta, który nie mówi po angielsku, nie jest artystą

Jakup Ferri, Artysta, który nie mówi po angielsku, nie jest artystą

A+
A-
Jakup Ferri, Artysta, który nie mówi po angielsku, nie jest artystą, 2003

wideo, 4 min 8 s 
praca zakupiona przez Podlaskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych

Tytuł wideo Jakupa Ferriego został zapożyczony z pracy chorwackiego artysty Mladena Stilinovicia. W 1992 r. Stilinović, zajmujący się bachtinowskimi poszukiwaniami lingwistycznymi, wyszył na różowym płótnie zdanie „An artist who cannot speak English is no artist”. Jego praca, powstała po rozpadzie Jugosławii i upadku komunizmu w Europie Wschodniej, dotyczy problemów, z którymi musieli zmierzyć się wszyscy artyści z krajów transformacji ustrojowej: konieczności odnalezienia się na światowej scenie sztuki, w obiegu zdominowanym przez anglosaski model instytucji. Nawiązując do komunistycznej wykładni świata, utożsamiającej język angielski z językiem zachodnich kapitalistów, a róż z kolorem burżuazji – Stilinović wskazuje na nowego kulturowego hegemona.

Ferri podejmuje rozważania Stilinovicia ponad dekadę później. W nakręconym w domu wideo wygłasza monolog na temat swojej twórczości. Stara się mówić po angielsku, ale jego wywód nie stanowi logicznej całości, a poprawność językowa pozostawia wiele do życzenia. Artysta usiłuje sprostać jednej z zasad globalnego rynku sztuki: posługuje się lingua franca kuratorów, organizatorów targów i wielkich wystaw. Jego karykaturalne starania to reakcja na sytuację bez wyjścia. By znaleźć się w światowym obiegu sztuki, musi zaakceptować jego zasady, zgodnie z którymi nieznajomość angielskiego skazuje na artystyczny niebyt.

Nawiązując do gestu Stilinovicia, Ferri pokazuje aktualność jego diagnoz. Zdefiniowane przez chorwackiego artystę reguły nowych realiów tak samo silnie warunkują młodych artystów działających na politycznych i ekonomicznych marginesach świata, jak i tych, którzy musieli odnaleźć się w rzeczywistości postkomunistycznej. Zarówno jedni, jak i drudzy zmuszeni są określić swoje miejsce w świecie bez granic. Postawa, jaką przyjmuje Ferri, opiera się na akceptacji reguł narzuconych przez centrum. W wideo Artysta, który nie mówi po angielsku, nie jest artystą, pokazuje, iż jest świadomy swojej peryferyjnej kondycji, aczkolwiek namaszczenie, z jakim mówi po angielsku, sugeruje, że do całej sytuacji podchodzi z dystansem i ironią.

Izabela Kopania

Tekst opublikowany w książce I. Kopania, „Zbiór otwarty. Prace z Kolekcji II Galerii Arsenał w Białymstoku”, Białystok 2012

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dofinansowano ze środków z budżetu Miasta Białegostoku

Zrealizowano przy wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku

Katalog prac

Artyści