Obiekty bycia, 1999

Czas, w którym wiara w Boga organizowała ludziom życie, pozwalała odpowiedzieć na pytania o miejsce człowieka we wszechświecie oraz jego losy w perspektywie eschatologicznej, zdaje się odchodzić w przeszłość. Coraz mniej nadziei pokładamy bowiem w Bogu, coraz więcej w medycynie. Nie tyle nieśmiertelna dusza jest dla nas ważna, co raczej dobra kondycja organizmu, sprawność umysłowa, przede wszystkim zaś perspektywa długiego życia.

Dzięki rozwojowi nauki możemy w nieporównanie większym stopniu niż w minionych stuleciach wpływać na bieg i jakość życia. Coraz rzadziej zwracamy się do Boga, by uratował nas przed śmiercią, chorobami bądź bólem. Z zaufaniem zwracamy się do lekarzy, by ci, w oparciu o wiedzę i umiejętności, jakie posiadają, przywrócili nam zdrowie, czy też więcej – darowali kolejne lata życia. W początkach XXI stulecia lekarze potrafią wiele, a zanosi się, iż w stosunkowo niedługim czasie będą władni czynić to, co do niedawna uznawane było wyłącznie za domenę działalności Boga. Możliwość wpływu na bieg ewolucji, tworzenie człowieka niejako od podstaw, programowanie fizycznych i psychicznych cech konkretnej osoby przed jej narodzeniem nie jest już tylko fikcją literacką wymyśloną na potrzeby powieści science-fiction, lecz realną perspektywą rozwoju genetyki. Człowiek coraz śmielej i pewniej podejmuje próby zmierzające do celu, którym jest zapanowanie nad ewolucją własnego gatunku. Jako że z dziesięciolecia na dziesięciolecie czyni to coraz skuteczniej, traci wiarę w Boga, który po prostu przestaje być do czegokolwiek potrzebny. Panowanie nad życiem zdaje się być w gestii człowieka, który badając budowę swojego organizmu i procesy w nim zachodzące myśleć zaczyna o zapewnieniu sobie, bez pomocy Boga, nieśmiertelności. Coraz bardziej wierzymy, iż nieśmiertelność tkwi wyłącznie w nas, w naszym ciele, którego tajemnice powinniśmy poznać, by osiągnąć pełnię szczęścia.

Sztuka Konrada Kuzyszyna jest obrazem przemian, jakie zaszły w mentalności społeczeństw wysoko rozwiniętych. Człowiek w pracach Kuzyszyna to zbiór komórek, nerwów i organów, które definiują, kształtują i warunkują istnienie istoty ludzkiej. Nieprzypadkowo prace artysty są kameralne, niewielkie rozmiarami, często podświetlane, zaś ich elementem są zazwyczaj media elektroniczne. Skojarzenia z preparatami medycznymi i badaniami naukowymi wydają się w pełni uzasadnione. Obcując ze sztuką Kuzyszyna, poznajemy nową wiarę – wiarę w możliwości medycyny i wielkość myśli ludzkiej, która prowadzi do przekonania, iż wyjątkowość rodzaju ludzkiego tkwi w nim samym, nie zaś w woli Boga, który powołał człowieka do życia. Tajemnica wieczności tkwi w ciele.

Kamil Kopania