The Midget Gallery, 2007

Projekt Katarzyny Kozyry The Midget Gallery skupiony jest wokół najmniejszej na świecie, pozbawionej stałej siedziby i zaplecza administracyjnego galerii prowadzonej przez karły. Mimo nie do końca jasno sprecyzowanego statusu instytucji, bierze ona udział w największych i najważniejszych wydarzeniach związanych ze sztuką współczesną. The Midget Gallery – projekt/instytucja zawdzięczająca swoje istnienie Katarzynie Kozyrze – sama w sobie jest sztuką, a jednocześnie jako podmiot, a nie przedmiot (dzieło sztuki), funkcjonuje w jej ramach instytucjonalnych. Wokół niewielkiej galerii stopniowo narastają typowe sytuacje, z którymi mierzą się rzeczywiście funkcjonujące galerie komercyjne: uczestnictwo w targach, poszukiwanie dzieł na zlecenie kolekcjonerów i negocjowanie ich ceny, a w końcu organizacja własnego Midget Biennale. Poszczególne odsłony projektu, na który składa się ciąg perypetii galerzystów, ujawniają mechanizmy rządzące światem sztuki.

W 2007 roku, na targi w Bazylei, karły – zaopatrzone w odpowiednie środki finansowe –  przybyły z misją pozyskania dzieła do prywatnej kolekcji. Poszukiwania odpowiedniej pracy – trudne i zabawne zarazem, nasycone pełnymi humoru, ale wypowiadanymi z dużą powagą dialogami – zakończyły się zakupem plastikowej kaczki z fallusem w stanie wzwodu, leżącej w balii. W trakcie otwarcia Biennale w Berlinie w 2008 roku artystka wraz z galerią zorganizowała alternatywne The First Midget Biennale, z całym zapleczem towarzyszącym tego rodzaju wydarzeniom, m.in. konferencją prasową. Zaprezentowano wówczas wykonane przez karłów murale obrazujące dzieje sztuki od czasów jaskiń po dobę Art Basel. Ten ironicznie krytyczny projekt w projekcie skłania do postrzegania The Midget Gallery jako refleksji na temat mechanizmów pisania historii sztuki, tworzenia jej ram i kanonów. Przełomowe dla dziejów sztuki momenty Midgets komentują w sposób żartobliwy, stwierdzając m.in., że po przegranej Duchampa ze sztuką współczesną zaczęła powstawać sztuka robiona dla pieniędzy.

Przede wszystkim jednakThe Midget Gallery Katarzyny Kozyry obnaża prawa i mechanizmy handlu sztuką, wyostrza zależności między pieniądzem a obecnością i widocznością na rynku, tak sztuki, jak artystów. W projekcie Kozyry sztuka jest równoznaczna z rynkiem, a spektakl/performance (choćby ten urządzany przez karły na kolejnych imprezach) jest równoznaczny z towarem. Funkcjonowanie w międzynarodowym, pozornie tylko wolnym obiegu – uzależnione od zaproszeń, finansów, transakcji zakupu i sprzedaży – wydaje się mieć niewiele wspólnego z wolnością i demokracją, a jawi się jako uwikłane w sieć ścisłych zależności i kontaktów. Praca Kozyry prowokuje tym samym pytanie o zależności – nie tyle artystyczne, co ekonomiczne i polityczne – między centrum rynku sztuki a jego peryferiami.

                                                                                                                                   Izabela Kopania